U noći sa 25. na 26. august 1992. godine granatirana je i zapaljena sarajevska Vijećnica, tada dom Nacionalne i univerzitetske biblioteke Bosne i Hercegovine, a u požaru je nepovratno uništeno oko dva miliona knjiga, časopisa, članaka, rukopisa i drugih bibliotečkih jedinica. Od jednog od najtežih napada na kulturno naslijeđe Bosne i Hercegovine danas se navršavaju 34 godine.

Vijećnica je tokom opsade Sarajeva pogođena artiljerijskim projektilima s položaja Vojske Republike Srpske oko grada.

Vatra koja je zahvatila zgradu gotovo je potpuno uništila njenu unutrašnjost i najveći dio bibliotečkog fonda.

UNESCO navodi da je Nacionalna i univerzitetska biblioteka BiH te noći namjerno uništena granatiranjem s položaja na brdima oko Sarajeva.

VEZANI TEKST>>>NUB BiH na 34. godišnjicu spaljivanja Vijećnice: Vratiti knjige u Vijećnicu!

Prema podacima sarajevske Vijećnice, uništeno je oko 80 posto ukupnog bibliotečkog fonda, približno dva miliona knjiga, članaka i časopisa. Nestali su i brojni rijetki rukopisi, stare knjige, periodične publikacije, arhivska građa i dokumenti koji su svjedočili o višestoljetnoj historiji i kulturnoj raznolikosti Bosne i Hercegovine.

U požaru je nestao i katalog Nacionalne i univerzitetske biblioteke BiH, kao i veliki dio periodike koja se prikupljala još od vremena otvaranja prve štamparije u Sarajevu u 19. stoljeću.

Među izgubljenim fondovima bili su rukopisi i djela nastajala na različitim jezicima i pismima, koja su predstavljala jedinstveno svjedočanstvo o multikulturnom, multietničkom i multikonfesionalnom karakteru Bosne i Hercegovine.

Dok je zgrada gorjela, zaposlenici Biblioteke, vatrogasci i građani Sarajeva pokušavali su iz plamena spasiti knjige i drugu građu, izlažući vlastite živote opasnosti. Dio fonda tako je sačuvan, a njihovi napori pomogli su i da vanjska konstrukcija Vijećnice preživi požar, što je kasnije omogućilo njenu obnovu.

Gradska vijećnica, jedan od najprepoznatljivijih simbola Sarajeva, otvorena je 20. aprila 1896. godine i prvobitno je služila kao sjedište gradske uprave. Građena je u pseudomaurskom stilu, a na njenom projektiranju i izgradnji radili su arhitekti Karlo Paržik, Alexander Wittek i Ćiril Iveković.

Nakon Drugog svjetskog rata njena namjena je promijenjena, a Nacionalna i univerzitetska biblioteka Bosne i Hercegovine smještena je u Vijećnicu 1951. godine. Naredne četiri decenije zgrada je bila jedan od najvažnijih centara naučnog, obrazovnog i kulturnog života u zemlji.

Granatiranje u augustu 1992. ostavilo je Vijećnicu u ruševinama. Uništene su međuspratne drvene konstrukcije, teško je oštećena čelična kupola iznad centralne aule, nestala su kamena stepeništa i dekorativne ograde, dok su zidovi i brojni arhitektonski elementi pretrpjeli velika oštećenja.

Obnova Vijećnice počela je 1996. godine i trajala je gotovo dvije decenije. Rekonstrukcija je izvedena prema originalnoj dokumentaciji, a obnovljena zgrada svečano je otvorena 9. maja 2014. godine, na Dan Evrope i Dan pobjede nad fašizmom.

Danas Vijećnica ponovo predstavlja jedno od najznačajnijih obilježja Sarajeva. U njoj se održavaju sjednice Gradskog vijeća, državne i gradske svečanosti, izložbe, koncerti i drugi kulturni događaji, a dio prostora posvećen je stalnim i povremenim muzejskim postavkama.

Iako je zgrada obnovljena, bibliotečko blago izgubljeno u noći sa 25. na 26. august 1992. godine nije bilo moguće nadoknaditi.

Fotografije Vijećnice u plamenu i građana koji iz nje pokušavaju spasiti knjige ostale su jedno od najupečatljivijih svjedočanstava razaranja kulturnog naslijeđa tokom opsade Sarajeva, a Vijećnica je nakon obnove postala i simbol opstanka i obnove grada.